Diciadain, 13 Cèitean 2026
Sruighlea agus Dùn Èideann
An-diugh, b’ e seo am prìomh adhbhar a thàinig mi a dh’Alba an t-seachdain seo gu sònraichte: Latha Mothachaidh mu Chrith Riatanach aig Oilthigh Shruighlea, ann an Taigh-òsta Stirling Court.
Dhùisg mi tràth, às dèidh dhomh cadal glè mhath anns an t-sreath agam. Bha a’ ghrian a’ deàrrsadh agus bha seallaidhean air leth agam bho sheòmar an taigh-òsta.
Bha bracaist agam air a glèidheadh airson 8 uairean. Ghabh mi aran is silidh, agus sùgh-ubhail. An uair sin, ghabh mi bracaist Albannach làn. Bha e glè bhlasta agus lìon e mi airson an latha.
Cha robh an draibh às an sin gu làrach na co-labhairt ach mu 10 mionaidean – snog agus furasta. Bha an latha fhèin glè fhiosrachail, le tòrr luchd-labhairt inntinneach. Bha sinn nar suidhe aig bùird de suas ri mu 8 daoine – 7 bùird uile gu lèir. B’ e deagh chothrom a bh’ ann bruidhinn ri daoine eile mu na h-eòlasan aca le Crith Riatanach.
Coltach rium fhìn, bha cuid air a bhith ga fhaighinn bho bha iad nan clann. Do dhaoine eile, nochd e nas fhaide air adhart nam beatha. Dh’aontaich sinn uile gu bheil beagan stiogma co-cheangailte ris, agus gu tric chan eil daoine air cluinntinn mu dheidhinn idir, ged a tha e nas cumanta na Galar Parkinson.
Chòrd e rium cuideachd gun robh “seisean còmhraidh carusail” aca aig deireadh an latha. Chaidh na luchd-labhairt uile a bha air bruidhinn tron latha a chur gu gach bòrd airson 10 mionaidean, gus am b’ urrainn dhuinn uile còmhradh a dhèanamh riutha. Bha iad a’ seirm buzzer às dèidh 10 mionaidean mar chomharra dha na luchd-labhairt gluasad air adhart chun ath bhùird. Chòrd sin rium. Chan eil a h-uile duine dèidheil air ceistean fhaighneachd air beulaibh co-labhairt slàn, agus ’s e dòigh mhath a tha seo air sin a sheachnadh.
Na rudan a thug sinn leinn bhon latha, bhon bhòrd againn co-dhiù:
“Chan eil mi a’ crathadh, tha mi a’ purradh” – mar chat.
“Freagarraich, no falbh à bith.”
Bha ùidh agam cluinntinn mu na diofar roghainnean làimhseachaidh a tha ann dha. ’S e an duilgheadas le Crith Riatanach gur e suidheachadh nearbh-eòlach crìonachail a th’ ann. Cha tig piseach air leis fhèin. Chan eil leigheas aithnichte ann dha. Tha na cungaidhean-leigheis a gheibh daoine air an cleachdadh sa mhòr-chuid airson suidheachaidhean eile, leithid Galar Parkinson, angina, iomagain, agus mar sin air adhart. Tha an rannsachadh a tha ag ràdh gu bheil na cungaidhean-leigheis seo èifeachdach do dhaoine le Crith Riatanach gu math lag, agus tha e a’ dol air ais gu na 1980an. Chan eil cungaidh-leigheis ann a chaidh a chruthachadh gu sònraichte airson Crith Riatanach.
Tha lannsaireachd eanchainn ri fhaighinn – an dara cuid tro DBS, no Deep Brain Stimulation, far a bheil dealanan air an cur dhan eanchainn. No, ann an dòigh nach eil cho ionnsaigheach, tro ultrasound fòcasach. Co-dhiù, ’s e modhan gu math cudromach a tha annta le chèile. Chan eil mo chrith faisg air a bhith dona gu leòr fhathast airson sin a dhèanamh reusanta – ach, anns na cùisean as miosa, tha na toraidhean iongantach.
Às dèidh don cho-labhairt crìochnachadh, chaidh mi dhan chàr agus dhràibh mi sìos gu Dùn Èideann. San àm a dh’fhalbh, tha Dùn Èideann air a bhith car coltach ri àite-stad dhomh – a’ draibheadh bho A gu B, a’ stad ann an Dùn Èideann air an t-slighe airson beagan seallaidhean fhaicinn, mus fàgainn nas fhaide air an aon latha. Cha do stad mi ann fad ùine mhòr roimhe seo. Tha mi ann an Dùn Èideann airson 2 oidhche, agus mar sin ’s e deagh chothrom a tha seo am baile fhaicinn mar bu chòir.
Dhràibh mi a-steach gu meadhan a’ bhaile a-nochd airson dinnear. Chaidh mi gu taigh-bìdh Greugach agus ghabh mi souvlaki mòr! Bha e glè bhlasta, ach bha uimhir dheth ann is gun robh e doirbh dhomh a h-uile càil ithe.
A-màireach, tha mi a’ smaoineachadh air tadhal air Taigh-tasgaidh Nàiseanta na h-Alba sa mhadainn. An uair sin, feasgar, tha mi an dùil a dhol a-mach às a’ bhaile gu Selkirk, airson turas timcheall muileann Lochcarron.
Oidhche mhath,
FH
